-Ҳурматли талабалар, дарсни бошлаш олдидан йўқлама ўтказсак. Бугун кимлар келмаган?
-Устоз, Сафаров бугун ҳам келмади.
-Сафаров нега 4 кундан буён кўринмайди?
Устоз шу саволни бераётганда Сафаров эшикдан кириб келди. Кўзлари сўлғинлигидан ухламаганлиги кўриниб турибди. Batafsil “ҲАММА ТАЛАБА ҲАМ РАҲБАР БЎЛМАЙДИ АММО, ҲАР БИР РАҲБАР ТАЛАБА БЎЛГАН… ”
Ромитан тумани Қоқуштувон маҳалласида яшовчи Рўзимаматовлар оиласида 4 нафар фарзанд бўлиб, тўнғичлари Нозимжон болаликда теккан дард сабаб, ҳозирда ногиронлиги бор.
17 ёшли Нозимжон тенгдошларига ўрнак бўла оладиган даражада ақлли, ҳар соҳада фаол, интилувчан бола.
Роботехника, бино макетлари ясаш билан шуғулланадиган Нозимжоннинг бу йўналишда буюртмалари ҳам анчагина. Ён-атрофдаги мактаблар, ҳаттоки олий таълим муассасаларидан ҳам фанга, қурилишга оид макетлар ясаш учун буюртмалар келиб тушади. Шунингдек, ҳозирда компьютерда дастурлашни ҳам ўрганяпти. Қолаверса, уяли алоқа телефонлари тузатиш, турли базмлар, туғилган кунларга видеолавҳалар тайёрлашга ҳам қизиқишига ҳавас қилмай илож йўқ. 
Нозимжонга туман “Инсон” ижтимоий хизматлари маркази томонидан электрон юритмали аравача тақдим этилганидан сўнг, унинг кўчага чиқиши, ука-сингиллари билан айланиши, ўртоқлари билан кўришиб келиши учун имконият яратилди.
Келажакда архитектор бўлишни мақсад қилган қаҳрамонимиз ташқарида ҳам бемалол ҳаракатланиш имкони берилганидан жуда хурсанд.
Zarnigor Nafiddinova
Жондор тумани Кўлиён маҳалласида яшовчи Солиевлар оиласини маҳалладагилар жуда яхши танишади. Уларнинг оиласида тўрт фарзанд бўлиб, 2001-йилда туғилган кенжа ўғил Асрбек Солиев 2021-йилда чет элда ишлаб юрганида автоҳалокатга учради. Қаттиқ шикастланиш натижасида ўнг оёғидан айрилган йигит оиласининг, бобо-бувисининг руҳий далдаси билан оёққа туриб, яна меҳнат қилишда давом этди. Ҳозирда томорқасида барпо этган иссиқхонада 35 туп лимон кўчатларини парваришлаб, ҳар бир тупдан ўртача 1 млн сўмдан даромад қиляпти.
Асрбекнинг фойдаланиб келаётган протези жуда ноқулай бўлиб, бу унинг иш фаолиятига ҳам салбий таъсир кўрсатар эди. Туман “Инсон” ижтимоий хизматлари марказига мурожаат қилганидан сўнг, соҳа мутахассислари келиб, Асрбекдан ўлчам олишди ва яқинда унга замонавий протез тақдим этилди. Шу билан бир қаторда, “Инсон” маркази томонидан берилган 2 қути асалари билан асаларичилик фаолиятини ҳам бошлади. Бу орада бобоси олиб берган 3 қути асалари билан фаолияти янада кенгайди. Тииниб-тинчимас Асрбек яқинда ёшлар учун 30 йилга фойдаланиш учун бериладиган ер ҳам олиб, ҳозирда дуккакли ўсимликлар экишни мақсад қилган.
– Ногиронлик гуруҳининг белгиланиши, яшашдан, ҳаракатдан тўхташ дегани эмас, – дейди Асрбек. Кимгадир юк бўлмасдан меҳнат қилиш, мақсад сари дадил бориш керак. Тўхтасанг, ўтирасан, ўтирсанг ётиб қолишинг мумкин. Меҳнатни севган одамдан дард ҳам чекинади. Айниқса, янги берилган протез билан юришим, ҳаракатланишим янада осонлашди. Бу эса менга янги режаларни бошлашимга имкон берди.
Kitob umr yoʻllarini yorituvchi soʻnmas nur, inson hayotiga mazmun baxsh etuvchi saodat manbai, har qanday vaziyatda ham hamroh boʻluvchi sodiq doʻst. Insonning maʼnaviy kamolotini taʼminlashda kitob singari kuchli qudratga ega vosita yoʻq. Shu bois azal-azaldan maʼrifat peshvolari, ahli donishlar butun insoniyatni kitob oʻqishga, undan ilmu odob sirlarini oʻrganishga chorlab kelishgan. Bugungi kunda mamlakatimizda kitobga va uni oʻqishga eʼtibor ortib bormoqda. Shu jihatdan Oʻzbek adibi A.Qodiriy tavalludining 130 yilligi munosabati bilan “Abdulla Qodiriyning yurt qayg’usi haqida bebaho asarlar” kitobi taqdimoti” mavzusida Buxoro muhandislik-texnologiya instituti Axborot resurs markazida talabalar bilan davra suhbati tashkil etildi. Dastlab, markaz kutubxonachisi Maxsuma Barotova, Maxbuba Teshayeva hamda Shohista Hojiyevalar Abdulla Qodiriy hayoti va ijodi hamda asarlari haqida batafsil ma’lumot berib o’tishdi.
– Abdulla Qodiriy oʻz davrining buyuk adibi bo’lgan qolaversa, hozirgi kunga qadar oʻz asarlari bilan mashhur yozuvchilar qatorida turadi. Uning asarlari bugungi kunga qadar saqlanib qolgan va undagi gʻoyalar bugunning aksi hisoblanadi. Shu uchun qaysi davr bo’lmasin uning asarlarini doim o’qish lozim,- deydi Maxsuma Barotova.
Suhbat oxirida talabalar Qodiriy asarlaridan namunalar o’qib berishdi. Uning qalamiga mansub kitoblar bo’yicha fikrlarini bildirib, o’z mulohazalari aytib o’tishdi.
Абу Али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти Ўзбекистон Республикаси Олий таълим муассасалари миллий рейтинггида кучли бешликдан жой олди.
Жорий ўқув йилида Бухоро давлат тиббиёт институти Round University ranking (RUR) халқаро рейтингида илк бор қатнашиб, TOP-1000 университетлар рўйхатига киритилди.
Айтиш жоизки, халқаро рейтингда дунёнинг 85 та давлатидан жами 54 000 та олий таълим муассасаси иштирок этган. Round University ranking томонидан 1200 та етакчи олий таълим муассасалари фаолияти баҳоланган. Ушбу умумий рўйхатда АҚШдан 149 та, Германиядан 15 та, Англиядан 71 та, Россиядан 13 1та университет жой олганн бўлиб, Бухоро Давлат Тиббиёт институти мазкур рейтингда 974-ўринни эгаллаган. Бу орқали институт Ўзбекистон Республикаси Олий таълим муассасалари миллий рейтинггида кучли бешликдан жой олишга эришган.
Билдирилишича, мазкур рейтинг Олий таълим муассасаларининг глобал рейтинги бўлиб, унда дунёнинг бир неча минглаб етакчи университетлари фаолияти тўртта асосий йўналиш бўйича тақсимланган ҳолда 20 та кўрсаткич асосида баҳоланади.
«Бугунги кунда институтимизнинг 15 фоизини хорижлик талабалар ташкил қилади. Бундан ташқари, Ҳиндистон, Россия, Польша, Туркия, Италия, АҚШ давлатларининг соғлиқни сақлаш соҳасидаги олий ўқув юртлари билан ҳамкорлик алоқалари йўлга қўйилган. Қўшма лойиҳалар доирасида факультетлар ташкил этилган. Иорданиянинг «Adam Аhmad consulting» компанияси билан ҳам ҳамкорлик шартномаси имзоланган. Икки йилдан буён Иордания, Миср ва бошқа араб давлатлардан ҳам талабаларимиз талайгина. Айниқса, янги академик ўқув йилидан бошлаб, иорданияликлар институтимизнинг Даволаш иши ва Стоматология йўналишлари бўйича таҳсил ола бошлашади. 700 дан ортиқ хорижлик талаба қабул қилиниши кутилмоқда. Шунингдек, Жанубий Кореянинг “Daegu Haany University” халқ табобати йўналиши бўйича ҳам ҳамкорлик ошмоқда. Бу амаллар олийгоҳнинг халқаро ва миллий рейтингини оширишда таълим соҳада олиб бориётган ислоҳотлари натижасидир»,-деди институт ректори Шуҳрат Тешаев.
Халқаро ва Миллий рейтингда ўз ўрнини мустаҳкамлаб олган институтда 1500 га яқин ҳорижий талабалар таҳсил олишади. Уларга институт профессор-ўқитувчилари томонидан 100дан ортиқ фанлар бўйича инглиз тилида сабоқ берилади. Маълум бўлишича, 150 нафарга яқин профессор-ўқитувчилар хорижий тилларни билиш даражасини баҳоловчи миллий ва халқаро тан олинган сертификатларга эга.
Jadid adabiyoti namoyonda buyuk adibimiz, o`zbek romanchiligi maktabining asoschisi Abdulla Qodiriy badiiy dahosi bilan yaratilgan yetuk asarlar milliy o`zligimizni anglashga bugun ham beqiyos kasb etmoqda. Sh.Mirziyoyev
XX asr o`zbek adabiyotining mumtoz namoyondasi, iste`dodli adib A.Qodiriy o`zbek romanchilik maktabining asoschisi sanaladi. Uning asarlari o`zbekning har bir xonadonida kirib bordi, har bir o`zbek kitobxonining sevimli asarlari qatoridan o`rin oldi. A.Qodiriyning nomi asarlari bilan jahonga tanildi.
A.Qodiriy ijodining dastlabki namunalari, millatparvarlik ruhida yozilgan bo`lib, jadidchilik g`oyalari bilan sug`orilgan edi.
Har bir millat hayotida uning taqdiri-bu dunyoda yashashga haqli yoki haqsiz ekanligi hal bo`ladigan burilish nuqtasi bo`ladi. Ma`lum bir xalq orasidagi dunyo tamadduni rivoji his etadigan, dunyoda Parvardigori egam in`om aylayotgan va ilg`or mamlakatlarda anglanib, amalga oshirib borilayotgan taraqqiyot amallarining rivojini fahmlaydigan, vatanning taqdirini o`zi belgilamog`i yo`lida qat`iyat va fidokorlik ko`rsata oladigan, kechagi kundan shirin-u achchiq dars olib, bugunning suratini aniq ko`radigan, bugunga ertaning ezgu urug’ini socha oladigan kuchlar Vatanparvarlarning sa’i-harakati bu yo`lda hal qiluvchi o`rin tutadi. Bir qarashda bu kuchlar kam ko`rinsa ham, fidoyiliklari, sobitliklari va jonbozliklari tufayli o`y-u fikrlari, bezovtaliklari elaro ildiz ota boshlandi. Chunki ular Vatanning or-nomusi uchun kurashdilar.
Ular beayov zamondan millatning haq-huquqini, qadr-u qimmatini talab etadilar va bu yo`ldan hayiqmay boradilar. Chunki bunday kurashdan mosuvo xalqni bora-bora vaqtning beayov dovullari yo`qlikning qora puchmoqlari sari uchirib ketishini har lahzada his etib turadilar. Dunyo o`zini anglab yashagan, birovga mute bo`lmagan xalqqagina zamonlar osha mangu yashash huquqini beradi.
Bu vatanparvar kuchlar taqdir taqaqozi bilan mag`lubiyatga uchrasa ham, ta`qib ostiga olinib, jisman yo`q etilsa ham, xotiralardan tamoman yuvib tashlashga zo`r berib urinilsa ham, ularning jasorati xalqning mudom uyg`oq ongiga, Vatan havolariga ozodlig-u Erk bo`ylarini tarab, zo`ravonlarga bo`yin egishni or biladigan yangi-yangi millat farzandlarini dunyoga keltiradi. Chunki millat haqiqat yo`lida kurashgan insonlarning ezgulik sari intilishlari uzilib qolmaydi. Ular Tangri taolloning inoyati bilan, zo`ravonlikning istibdodining rad etadigan xassos yuraklarda asrlar osha qayta yaralaveradi. Qodiriy xalqning or-nomusi uchun kurashgan qadrtalab o`zbeklarning eng jasoratli va muhimi, eng iste`dodli vakilidir. Biz millati uchun kurashgan or-nomusli buyuk insonlarning farzandlarimiz. Qodiriy asarlari bir kam dunyoning ko`ziga tik qarab yashashni o`rgatadi.
A.Qodiriy -o`zbekning dardlarini, xalqini o`ylab to`lg`onishlarini kelajak avlodga to`lig`icha meros qoldirgan daho adib. U asrlarini mukofot kutib yozmadi.
Bu asarlar uchun taziqqa uchrashini u hamma vaqt anglab yashadi. Mazlum millatni xo`rlab, o`zligini unitishga majbur etayotgan bosqichlarga qarshi xalqining qadr-qimmati yoqlab yozilgan asarlarning muallifiga yana qanday javob berilishi mumkin? Shu yoshida fikrlashni davom ettirsak, bu kamtar insonning naqadar bukilmas iroda egasi ekanligi ko`z oldimizda namoyon bo`ladi. Uning umri so`nggi daqiqasigacha shonli jasoratdan iboratdir.
Kitobxon qalbini uyg`otadigan, faqat o`zini emas, butun xalq taqdirini o`ylashga majbur etadigan Qodiriy asarlarining dunyoga kelishi o`zbek xalqining ma`naviy hayotiga ulkan bosqich bo`ldi va undagi g`oyalar millatimiz tafakkurida, ruh-u ongida o`chmas bir vasiyat yanglig` muhrlandi. Biz jasorat so`rar edik. Lekin tilimizni tek-tegidan kesmoqchi edilar. Jasorat bitkan edi, til kesilgan edi…Yuragimizdagi biroz umidni istisno qilganda, boshqa narsalar yulinib yulqingan edi.
Moziyning siyrati va suratini aniq tasavvur etish uchun, ming afsus bilan aytamizki,faqat tarixga ishonib bo`lmaydi. Zero qo`pol, izzattalab, yolg`onchi va faqat o`z manfaatini o`ylaydigan davr-u davronlar bechora tarixni qanday bo`lsa shundayligicha ko`rishni xohlamaydi. Ular moziy kechmishlarini o`z manfaatlariga moslaydilar va bu “tarix“ni yagona deb e`lon qiladilar. Tarixni boricha ko`rib turganlarni “ko`zini o`yishgacha “ boradilar. Masalan, sho`rolar davrida xuddi shunday bo`lgan. Millatimizning tarixini tashlashga bo`lgan harakat shu darajaga borganki, mustamlakachilik tarixi o`zbek maktablarida katta og`alarning oliy himmati kabi tilga olingan. Oliy va o`rta o`quv yurtlarida yurtimiz tarixidan umuman dars berilmagan. Turkiston tarixi o`qitilmaslikning iloji yo`q mutaxassisliklarda esa uch-to`rt soat nari-beri dars o`qilgan-da, shu bilan yakunlab qo`ya qolingan.
Sho`rolar o`zbekni xotirasidan judo etish uchun juda qat`iyat bilan ish yuritgan edi.
O`zbek adabiyoti tarixida biror bir kitob Abdulla Qodiriyning romanlari kabi sevib o`qilmagan. Biror bir kitob xalqning ruh-u ongiga bu qadar singishib ketmagan. Ortga burilib qarasangiz, dunyo harakati tezlashganini fahmlaysiz.
Yaralmishidan dunyoning ko`zguligi vazifasini zimmasiga olgan adabiyot ming yillik tariximizda dunyo bilan birga o`sib, dunyo bilan birga qadamlab keldi. Mashhur sharqshunos olim Bertels “Dunyoda beshta romanchilik maktabi bor edi, endi oltinchisini-o`zbek romanchilik maktabini Qodiriy yaratib berdi“, degan aniq gapni aytgan. Dunyo adabiyotini besh qo`lday biladigan olim bu gapi bilan o`zbek adabiyotini dunyodagi eng yuksak beshta adabiyot qatoriga qo`yadi.Garchi“ o`zbek adabiyoti“deb ma`qullanayotgan bo`lsa ham bu yuksak martaba faqat va faqat Qodiriyga tegishlidir. Qodir Rahmon daholarni faqat o`zi suygan elga yuboradi.
O`zbek adabiyoti nihoyatda baxtli adabiyot jahonning biror bir adabiyotida birinchi roman bu qadar yuksak, asrlarga tatigulik darajada yozilmagan.
Adib yurtini toza, halol, adolatparvar va imonli, nodonlik va xurofotdan holi, o`qimishli va dunyo tashvishini tushunadigan, birovning haqqini olmaydigan va o`zgaga haqqini bermaydigan, Vatan sha`ni uchun fido bo`lmoqni Sharaf deb biladigan-nomusli ozod va erkparvar odamlarning Vatani bo`lishini istaydi.U shunday Vatandoshlari obrazini asarlarida faxrlanib yaratadi. Biroq xalqining ijobiy fazilatlari bilan qancha faxrlansa, asrlar bo`yi xalqimizning oyog`iga kishan solib turgan bid`atga, nodonliklarga va xurofotga qarshi shunchalik beayov kurashadi. Qodiriy hech narsadan cho`chimaydi.
Chunki Vatanning el-yurtning sha`ni adib uchun jonidan azizroq edi.
A.Qodiriy butun ijodi bilan bizga adabiyot ishi ermak yohud nom chiqarish uchun bir vosita emas, balki Vatan taqdirini o`zining taqdiri deb biladiganlarning fidokorligi ekanligini vasiyat qilgan. Abdulla Qodiriy hech qachon o`lmaydi. U o`zbekka hamisha zamondoshdir.
Maxsuma Barotova, Buxoro Muhandislik texnalogiya instituti Axborot-resurs markazi xodimi
O‘rta asr Sharq muarrixlarining fikriga ko‘ra, hozirgi O‘zbekiston hududlari VII asrdan Movarounnahr nomi bilan tilga olingan. Ushbu atama yurtimizga islom dining kirib kelishi bilan bog‘liq. Manbalarga ko‘ra, “Movarounnahr” so‘zi “daryoning narigi tomoni, ikki daryo oralig‘i, daryoning narigi sohili” manolarida ishlatilgan. Bu hozirgi Amudaryo bo‘lib, qadimda Jayhun nomi bilan yuritilgan. Batafsil Movarounnahr diyoriga fiqh ilmining kirib kelishi
Сўнгги йилларда халқимизнинг замонавий ва қулай имкониятларга эга уйларда яшашга бўлган иштиёқи ортиб бормоқда. Бу эса уй-жой қурилиш соҳасида кўплаб ўзгаришлар ва борган сари турли янгиликлар яратмоқда. Қурилишга оид янги йўналиш ва касблар юртимизга кириб келмоқда. Интерьер дизайнерлик йўналиши ҳам ҳозирги кунда аҳоли орасида ривожланиш босқичида. Бухоролик интерьер дизайнер Улуғбек Масалиев мана 6 йилдирки, шу соҳада фаолият юритади. Batafsil 40 ДАН ОРТИҚ ШОГИРД ТАЙЁРЛАГАН ЁШ ИНТЕРЬЕР ДИЗАЙНЕР
Азалдан халқимиз устозларга ҳурмат назари билан қарашади. Чинданда бу касб эгаларининг меҳнати ҳурматга лойиқ. Илм ўрганиш бир машаққат бўлса, уни ўргатиш унданда мушкул. 1976 йилда зиёлилар оиласида туғилган Нодира Раҳмонова онаси сингари ўқитувчиликка меҳр қўйиб катта бўлган. Ҳозирда мана 20 йилдирки, Когон туман 11-умумий ўрта таълим мактабида бошланғич синфларда дарс бериб келади. У ўзининг ташаббускорлиги ва фидоийлиги билан ўқитувчилар жамоаси ўртасида ажралиб туради. Нодира Раҳмонова 1992 йилда ўрта мактабни тугатгач, 1994 йилда Когон тумани 16-мактабда етакчи сифатида иш фаолиятини бошлаган. 1995 йилдан 2004 йилга қадар куни узайтирилган гуруҳларда дарс бера бошлаган. 2004 йилдан бошлаб билим оламан деб мактабга илк қадамини босган болажонларга ҳам таълим, ҳам тарбия бериб келмоқда. Салоҳати юқори, илми зиёда устоз иккинчи тоифали ўқитувчи даражасига эга. Унинг самарали меҳнатлари инобатга олиниб, 2023 йилда конститурция байрами арафасида бош қомусимизнинг 30 йиллиги кўкрак нишони билан тақдирланган. Нодира Раҳмонованинг бошланғич таълимни тугатган учинчи қалдирғочлари жорий йил сентябрдан юқори синфда ўқий бошлайди.
– Устозимни жуда яхши кўраман. Биринчи синфга келганимда кулиб кутиб олганлар. Шу кўринишлари ҳалиям ёдимда ва ўша ондан бошлаб устозимга меҳрим тушган. Бизга ҳарф ўргатган, санашни, ҳисоб-китоб ва ҳуснихатдан таълим берган бирирнчи ўқитувчимизга чин юракдан раҳмат деб айтаман, – дейди Нодира Раҳмонованинг бу йилги битирувчиси Моҳидил Маҳмудова.
Ота-оналар фарзандларининг келажагини қуришларида доим устозларнинг меҳнатига ва билимига таянади. Миллат эртаси эгаларини тарбиялашда Нодира Раҳмонованинг фидокорона меҳнатлари йўлида унга саломатлик ва улкан зафарлар тилаб қоламиз.
